هنگام جست‌وجوی بلیت هواپیما ممکن است با پروازی روبه‌رو شوید که توسط یک شرکت هواپیمایی فروخته می‌شود، اما در زمان سفر، هواپیما و خدمه متعلق به شرکت دیگری هستند. برای مثال، ممکن است بلیت را از وب‌سایت یک ایرلاین خریداری کنید، در حالی که پرواز واقعی را یکی از شرکت‌های همکار آن انجام می‌دهد.
این نوع همکاری در صنعت هوانوردی Codeshare یا کدشر نام دارد. کدشر به شرکت‌های هواپیمایی کمک می‌کند شبکه مسیرهای خود را گسترش دهند و بدون انجام مستقیم تمام پروازها، مقاصد بیشتری را در اختیار مسافران قرار دهند.
کدشر توافقی میان دو یا چند شرکت هواپیمایی است که بر اساس آن، یک پرواز واقعی می‌تواند با کد و شماره پرواز چند شرکت مختلف عرضه شود. معمولاً یک شرکت پرواز را انجام می‌دهد و شرکت دیگر ظرفیت آن را با شماره پروازی خود بازاریابی و به فروش می‌رساند.
کدشر (Codeshare) چگونه کار می‌کند؟
در یک توافق کدشر، معمولاً دو نقش اصلی وجود دارد:
شرکت هواپیمایی بازاریاب
شرکتی است که پرواز را با کد و شماره پروازی خود عرضه می‌کند و ممکن است بلیت را مستقیماً به مسافر بفروشد.
شرکت هواپیمایی انجام‌دهنده
شرکتی است که پرواز واقعی را انجام می‌دهد؛ یعنی هواپیما، خدمه پرواز و عملیات اجرایی پرواز را بر عهده دارد.
برای مثال، فرض کنید شرکت هواپیمایی A با شرکت هواپیمایی B توافق کدشر دارد. شرکت B پروازی از تهران به مقصدی مشخص انجام می‌دهد، اما شرکت A نیز همان صندلی‌ها را با شماره پروازی متفاوت عرضه می‌کند.
در این حالت، مسافر ممکن است بلیت شرکت A را خریداری کند، اما هنگام سفر با هواپیمای شرکت B پرواز کند.
یک مثال ساده از پرواز کدشر
فرض کنید یک پرواز از شهر مبدأ به مقصد با مشخصات زیر انجام می‌شود:
پرواز واقعی: شرکت هواپیمایی B
شماره پرواز شرکت B: AB123
شماره پرواز عرضه‌شده توسط شرکت A: XY456
مسیر: شهر مبدأ به شهر مقصد
در این مثال، هر دو شماره پرواز ممکن است به یک پرواز واقعی اشاره داشته باشند. بنابراین مسافرانی که شماره AB123 یا XY456 را روی بلیت خود می‌بینند، ممکن است در نهایت در یک هواپیما و در یک مسیر سفر کنند.
شماره‌های بالا صرفاً نمونه فرضی هستند و به شرکت هواپیمایی واقعی اشاره ندارند.
چرا شرکت‌های هواپیمایی با یکدیگر کدشر انجام می‌دهند؟
همکاری کدشر مزایای تجاری و عملیاتی مختلفی برای شرکت‌های هواپیمایی دارد. مهم‌ترین دلایل آن عبارت‌اند از:
گسترش شبکه پروازی
شرکت هواپیمایی می‌تواند مقاصدی را عرضه کند که خودش به‌صورت مستقیم به آن‌ها پرواز ندارد.
افزایش فروش بلیت
شرکت انجام‌دهنده می‌تواند صندلی‌های پرواز خود را از طریق شبکه فروش و مشتریان شرکت همکار نیز عرضه کند.
اتصال بهتر مسیرها
هماهنگی میان شرکت‌ها می‌تواند امکان طراحی سفرهای چندمسیره و دسترسی به مقاصد بیشتر را فراهم کند.
تقویت همکاری تجاری
شرکت‌ها می‌توانند بدون نیاز به انجام مستقیم تمام پروازها، حضور خود را در بازارهای جدید افزایش دهند.
تفاوت کدشر با پرواز کانکشن چیست؟
این دو اصطلاح گاهی با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند، اما به دو مفهوم متفاوت اشاره دارند.
کدشر نوعی توافق تجاری میان شرکت‌های هواپیمایی است؛ در حالی که کانکشن به سفری گفته می‌شود که مسافر برای رسیدن به مقصد نهایی، بین دو یا چند پرواز جابه‌جا می‌شود.
| ویژگی | کدشر (Codeshare) | کانکشن (Connection) |
|---|---|---|
| مفهوم | توافق همکاری میان ایرلاین‌ها | اتصال دو یا چند پرواز در یک سفر |
| تعداد شرکت‌ها | معمولاً دو یا چند شرکت همکار | ممکن است یک یا چند شرکت درگیر باشند |
| توقف در مسیر | الزاماً توقف ندارد | معمولاً شامل تغییر پرواز در مسیر است |
| هدف | گسترش فروش و شبکه پروازی | رسیدن به مقصد نهایی از طریق پروازهای متصل |
| ارتباط با یکدیگر | ممکن است روی پروازهای کانکشن هم وجود داشته باشد | ممکن است با یا بدون توافق کدشر انجام شود |
تفاوت کدشر با اتحادهای هواپیمایی چیست؟
شرکت‌های هواپیمایی در جهان گاهی در قالب اتحادهای بزرگ با یکدیگر همکاری می‌کنند. سه اتحاد شناخته‌شده صنعت هوانوردی عبارت‌اند از:
- Star Alliance: یکی از بزرگ‌ترین اتحادهای هواپیمایی جهان.
- SkyTeam: اتحاد بین‌المللی شرکت‌های هواپیمایی.
- Oneworld: اتحاد جهانی دیگری از شرکت‌های هواپیمایی.
کدشر و اتحاد هواپیمایی یکسان نیستند. کدشر می‌تواند توافقی مستقل میان دو شرکت باشد و لزوماً به عضویت آن‌ها در یک اتحاد نیاز ندارد. از طرف دیگر، اعضای یک اتحاد ممکن است علاوه بر همکاری‌های دیگر، توافق‌های کدشر نیز داشته باشند.
عضویت دو شرکت در یک اتحاد هواپیمایی به‌تنهایی به این معنا نیست که تمام پروازهای آن‌ها کدشر هستند. نوع همکاری باید برای مسیر و پرواز موردنظر بررسی شود.
چگونه بفهمیم پرواز ما کدشر است؟
برای تشخیص پرواز کدشر، باید اطلاعات بلیت و جزئیات پرواز را با دقت بررسی کنید. معمولاً شرکت هواپیمایی بازاریاب و شرکت انجام‌دهنده در اطلاعات رزرو مشخص می‌شوند.
یکی از عبارت‌هایی که ممکن است روی بلیت یا صفحه اطلاعات پرواز ببینید، عبارت زیر است:
این عبارت نشان می‌دهد پرواز توسط شرکت هواپیمایی نام‌برده‌شده انجام می‌شود، حتی اگر بلیت را از شرکت دیگری خریداری کرده باشید.
برای تشخیص کدشر به موارد زیر توجه کنید:
- نام شرکت هواپیمایی درج‌شده روی بلیت را بررسی کنید.
- شماره پرواز و کد ایرلاین را با اطلاعات پرواز مقایسه کنید.
- به عبارت‌هایی مانند Operated by یا Flight operated by توجه کنید.
- در بخش جزئیات رزرو، نام شرکت انجام‌دهنده پرواز را پیدا کنید.
- در صورت ابهام، از فروشنده بلیت یا شرکت هواپیمایی سؤال کنید.
کارت پرواز را از کدام شرکت باید دریافت کنیم؟
در پروازهای کدشر، شرکت انجام‌دهنده پرواز معمولاً مسئول پذیرش مسافر و ارائه خدمات عملیاتی فرودگاه است. بنابراین در بسیاری از موارد، مسافر باید برای دریافت کارت پرواز به کانتر شرکت انجام‌دهنده مراجعه کند.
با این حال، روش چک‌این ممکن است بر اساس توافق شرکت‌ها و امکانات فرودگاه متفاوت باشد. گاهی امکان چک‌این از طریق وب‌سایت یا اپلیکیشن شرکت بازاریاب نیز وجود دارد.
قبل از رفتن به فرودگاه، اطلاعات چک‌این را در بلیت و وب‌سایت شرکت انجام‌دهنده بررسی کنید. صرفاً به نام شرکتی که بلیت را از آن خریداری کرده‌اید اکتفا نکنید.
قوانین بار در پروازهای کدشر چگونه است؟
یکی از موضوعات مهم در پروازهای کدشر، میزان بار مجاز است. ممکن است شرکت بازاریاب و شرکت انجام‌دهنده، شرایط متفاوتی برای بار دستی، بار تحویلی یا هزینه اضافه‌بار داشته باشند.
در بسیاری از پروازهای بین‌المللی، مقررات مربوط به بار بر اساس قواعد تعیین‌شده برای مسیر و بلیت اعمال می‌شود. بنابراین نباید فرض کنید که قوانین بار شرکت فروشنده در تمام شرایط عیناً اجرا خواهد شد.
پیش از سفر، موارد زیر را بررسی کنید:
- میزان بار تحویلی مجاز در بلیت
- وزن و ابعاد بار دستی
- قوانین اضافه‌بار
- شرایط حمل وسایل خاص
- نحوه تحویل بار در صورت وجود پرواز اتصال‌دار
در صورت تأخیر یا لغو پرواز کدشر، مسئولیت با کدام شرکت است؟
در پرواز کدشر ممکن است بیش از یک شرکت هواپیمایی در فروش و ارائه خدمات دخیل باشد. به همین دلیل، مسئولیت‌ها باید با توجه به نوع مشکل، مقررات قابل اجرا و قرارداد همکاری شرکت‌ها بررسی شود.
شرکت انجام‌دهنده معمولاً مسئول اجرای عملیاتی پرواز است؛ اما شرکت بازاریاب نیز ممکن است در فروش بلیت، اطلاع‌رسانی یا رسیدگی به برخی درخواست‌های مشتری نقش داشته باشد.
| موضوع | نکته قابل توجه |
|---|---|
| تأخیر پرواز | اطلاعات و راهکارهای عملیاتی را از شرکت انجام‌دهنده پیگیری کنید. |
| لغو پرواز | وضعیت تغییر مسیر یا بازپرداخت را از شرکت یا فروشنده مسئول رزرو بررسی کنید. |
| مشکل بار | در اولین فرصت به واحد خدمات بار شرکت مسئول در فرودگاه مراجعه کنید. |
| تغییر رزرو | ممکن است تغییر بلیت نیازمند هماهنگی با شرکت صادرکننده یا بازاریاب باشد. |
| غرامت و حقوق مسافر | مقررات کشور، مسیر پروازی و شرکت انجام‌دهنده یا مسئول قانونی حمل اهمیت دارد. |
در پروازهای کدشر نمی‌توان گفت همیشه تمام مسئولیت‌ها بر عهده شرکت فروشنده یا فقط شرکت انجام‌دهنده است. برای هر موضوع باید نقش شرکت‌ها و مقررات قابل اجرا بررسی شود.
آیا پرواز کدشر ایمن است؟
کدشر به‌خودی‌خود نشانه کاهش ایمنی پرواز نیست. این توافق یک روش تجاری برای همکاری شرکت‌های هواپیمایی است و شرکت انجام‌دهنده باید الزامات ایمنی و عملیاتی مربوط به فعالیت خود را رعایت کند.
اگر درباره شرکت انجام‌دهنده پرواز تردید دارید، می‌توانید نام آن را در اطلاعات رزرو بررسی کنید و درباره سابقه، مجوزها و وضعیت عملیاتی آن از منابع معتبر اطلاعات کسب کنید.
مزایای پروازهای کدشر برای مسافران
- دسترسی به مقاصد بیشتر از طریق شبکه شرکت‌های همکار
- امکان خرید مسیرهای متنوع از طریق یک شرکت هواپیمایی
- افزایش گزینه‌های سفر در مسیرهای بین‌المللی
- امکان هماهنگی بهتر در برخی سفرهای چندمسیره
- استفاده احتمالی از مزایای برنامه‌های وفاداری، مطابق قوانین شرکت‌ها
معایب و نکاتی که باید پیش از خرید بدانید
- ممکن است مسافر با شرکتی متفاوت از نام درج‌شده در ابتدای بلیت پرواز کند.
- قوانین بار و خدمات جانبی ممکن است با انتظار مسافر متفاوت باشد.
- فرایند چک‌این ممکن است نیازمند مراجعه به کانتر شرکت دیگری باشد.
- پیگیری تغییرات و مشکلات سفر ممکن است به هماهنگی میان چند شرکت نیاز داشته باشد.
- شرایط استفاده از امتیازهای باشگاه مشتریان ممکن است بین شرکت‌های همکار متفاوت باشد.
پیش از خرید بلیت کدشر چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
۱. شرکت انجام‌دهنده
نام ایرلاینی را که واقعاً پرواز را انجام می‌دهد پیدا کنید.
۲. شماره پرواز
شماره پرواز درج‌شده در بلیت را با اطلاعات شرکت انجام‌دهنده تطبیق دهید.
۳. قوانین بار
میزان بار مجاز و شرایط اضافه‌بار را برای کل مسیر بررسی کنید.
۴. چک‌این
مشخص کنید پذیرش آنلاین یا فرودگاهی از طریق کدام شرکت انجام می‌شود.
۵. توقف و اتصال
اگر سفر چندبخشی است، زمان توقف، فرودگاه اتصال و شرایط انتقال را بررسی کنید.
۶. خدمات و امتیازها
شرایط انتخاب صندلی، پذیرایی و استفاده از امتیازهای باشگاه مشتریان را بخوانید.
پرسش‌های متداول درباره Codeshare
کدشر توافقی میان شرکت‌های هواپیمایی است که به آن‌ها اجازه می‌دهد یک پرواز واقعی را با کد و شماره پروازی خود عرضه کنند.
نه لزوماً. ممکن است بلیت توسط یک شرکت فروخته شود، اما پرواز واقعی را شرکت همکار انجام دهد. عبارت Operated by معمولاً شرکت انجام‌دهنده را مشخص می‌کند.
ممکن است یک پرواز واقعی چند شماره پرواز متعلق به شرکت‌های مختلف داشته باشد. بنابراین شماره پرواز روی بلیت لزوماً تنها شماره مربوط به آن پرواز نیست.
در بسیاری از موارد از شرکت انجام‌دهنده پرواز؛ اما امکان چک‌این از طریق شرکت بازاریاب نیز وجود دارد. دستورالعمل بلیت و اطلاعات رسمی ایرلاین را بررسی کنید.
خیر. کدشر توافق همکاری میان ایرلاین‌هاست، اما کانکشن به اتصال دو یا چند پرواز در یک سفر اشاره دارد. ممکن است یک سفر کانکشن شامل پروازهای کدشر باشد.
خیر. کدشر می‌تواند توافقی مستقل میان دو شرکت باشد. اتحاد هواپیمایی ساختار همکاری گسترده‌تری میان چند شرکت است.
در فرودگاه مقصد، موضوع را در اولین فرصت به واحد خدمات بار یا نماینده شرکت مسئول رسیدگی به بار گزارش دهید و گزارش رسمی ثبت کنید.
لزوماً خیر. قیمت بلیت به شرکت فروشنده، مسیر، زمان خرید، کلاس نرخی و شرایط بازار بستگی دارد و کدشر به‌تنهایی تعیین‌کننده قیمت نیست.
در برخی همکاری‌ها امکان کسب یا استفاده از امتیاز وجود دارد؛ اما این موضوع به توافق شرکت‌ها، نوع بلیت و قوانین برنامه وفاداری بستگی دارد.
کدشر روشی برای همکاری میان شرکت‌های هواپیمایی است که به آن‌ها امکان می‌دهد پروازهای یکدیگر را با شماره پروازی خود عرضه کنند. در این مدل، شرکتی که بلیت را می‌فروشد ممکن است با شرکتی که پرواز را انجام می‌دهد متفاوت باشد.
برای جلوگیری از سردرگمی در فرودگاه، پیش از خرید بلیت نام شرکت انجام‌دهنده، قوانین بار، روش چک‌این و شرایط خدمات را بررسی کنید. دانستن همین جزئیات می‌تواند تجربه سفر را ساده‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر کند.
توجه: جزئیات همکاری کدشر، قوانین بار، چک‌این و مسئولیت شرکت‌ها ممکن است بر اساس مسیر، نوع بلیت و توافق ایرلاین‌ها متفاوت باشد. اطلاعات نهایی را از شرکت هواپیمایی یا صادرکننده بلیت دریافت کنید.